Luật sư điều hành HM&P trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Vietnam Today về cơ chế giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế

Việc tham gia sâu vào các hiệp định đầu tư quốc tế cùng với sự gia tăng của dòng vốn FDI vào Việt Nam đã kéo theo những yêu cầu cao hơn đối với cơ chế giải quyết tranh chấp đầu tư. Các vấn đề pháp lý liên quan không chỉ dừng lại ở phạm vi quốc gia mà ngày càng mở rộng sang các cơ chế tài phán quốc tế, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cả phía Nhà nước và doanh nghiệp.

Nguồn: Vietnam Today's Facebook

Mới đây, Luật sư điều hành Nguyễn Văn Phúc đã đại diện Công ty Luật TNHH HM&P (“HM&P”) tham gia trả lời phỏng vấn trên kênh truyền hình đối ngoại quốc gia - Vietnam Today (thuộc Đài Truyền hình Việt Nam - VTV), tập trung phân tích về thực tiễn tranh chấp đầu tư quốc tế tại Việt Nam và những định hướng hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp trong thời gian tới.

Thực tiễn tranh chấp: Ít về số lượng, tăng về mức độ phức tạp

Trong buổi phỏng vấn, Luật sư Phúc cho biết, số lượng các vụ tranh chấp đầu tư quốc tế tại Việt Nam trong thời gian qua không tăng đột biến, tuy nhiên tính chất của các vụ việc ngày càng phức tạp và giá trị tranh chấp có xu hướng gia tăng. Cụ thể, trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2025, Việt Nam đã giải quyết 04 vụ tranh chấp đầu tư quốc tế và đều đạt kết quả có lợi cho phía Nhà nước. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh năng lực xử lý tranh chấp của Việt Nam đang từng bước được củng cố. Tuy nhiên, theo phân tích của HM&P, điều đáng lưu ý không chỉ nằm ở kết quả cuối cùng, mà còn ở chi phí, thời gian và các rủi ro pháp lý tiềm ẩn trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp.

Nguyên nhân phát sinh tranh chấp: Tập trung ở giai đoạn sau đầu tư

Từ góc độ thực tiễn hành nghề, Luật sư Phúc nhận định rằng phần lớn tranh chấp đầu tư quốc tế phát sinh trong giai đoạn sau đầu tư, đặc biệt khi nhà đầu tư thực hiện tái cấu trúc, chuyển nhượng hoặc rút vốn khỏi dự án.

Đáng chú ý, nhiều tranh chấp bắt nguồn từ các vấn đề tưởng chừng nhỏ như khác biệt trong cách hiểu hợp đồng, chậm trễ trong thực hiện nghĩa vụ hoặc các vướng mắc hành chính. Nếu không được xử lý kịp thời, những vấn đề này có thể leo thang thành tranh chấp ở cấp độ quốc tế với mức độ phức tạp cao. Chia sẻ thêm về vấn đề này, Luật sư Phúc nhấn mạnh:

“Trong nhiều trường hợp, tranh chấp không xuất phát từ những vấn đề lớn ngay từ đầu, mà tích tụ dần từ các sai lệch nhỏ trong quá trình thực hiện dự án. Nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời, các rủi ro này hoàn toàn có thể phát triển thành tranh chấp đầu tư quốc tế với mức độ phức tạp cao hơn.”

Thách thức trong cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước

Liên quan đến dự thảo Nghị quyết về cơ chế phối hợp xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế, Luật sư Phúc đã nhận xét một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay không nằm ở việc thiếu quy định pháp lý, mà nằm ở hiệu quả phối hợp trong thực tiễn.

Các tranh chấp đầu tư quốc tế thường liên quan đến nhiều cơ quan quản lý ở các cấp khác nhau. Trong khi đó, việc chưa xác định rõ cơ quan đầu mối hoặc cơ chế điều phối thống nhất có thể dẫn đến tình trạng phân tán thông tin, chậm trễ trong phản hồi và thiếu đồng bộ trong quan điểm xử lý. Luật sư Phúc cho rằng:

“Việc tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, đặc biệt là nâng cao vai trò của cơ quan đầu mối, sẽ là yếu tố then chốt giúp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp trong thời gian tới.”

Luật sư Phúc phản hồi buổi phỏng vấn trên VTVgo

Tác động của chính sách mới đối với dòng vốn FDI

Cách thức một quốc gia xử lý tranh chấp đầu tư luôn là một trong những tiêu chí quan trọng trong quá trình ra quyết định của nhà đầu tư nước ngoài. Không chỉ dừng lại ở các ưu đãi về thuế hay quy mô thị trường, Luật sư Phúc xét thấy yếu tố “khả năng dự đoán rủi ro pháp lý” đang ngày càng trở thành một thước đo then chốt.

Theo ghi nhận, trong quý I năm 2026, Việt Nam tiếp tục duy trì sức hút với hơn 15 tỷ USD vốn FDI đăng ký. Tuy nhiên, đi cùng với sự gia tăng này là yêu cầu ngày càng cao về tính minh bạch, nhất quán trong việc áp dụng pháp luật và giải quyết tranh chấp trên thực tế. Việc hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp không chỉ mang ý nghĩa xử lý các vụ việc đã phát sinh, mà còn đóng vai trò như một “công cụ bảo đảm niềm tin” đối với nhà đầu tư. Khi rủi ro được kiểm soát tốt hơn, dòng vốn FDI không chỉ tăng về lượng mà còn có xu hướng cải thiện về chất, hướng tới các dự án dài hạn và bền vững hơn.

Những nội dung trao đổi trong buổi phỏng vấn trên kênh truyền hình Vietnam Today đã phần nào phản ánh rõ thực tiễn tranh chấp đầu tư quốc tế tại Việt Nam hiện nay, đồng thời gợi mở các hướng tiếp cận phù hợp để kiểm soát rủi ro ngay từ sớm. Thực tế cho thấy, việc hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, cùng với sự chủ động từ phía doanh nghiệp, sẽ là yếu tố quan trọng trong việc hạn chế tranh chấp và nâng cao tính ổn định của môi trường đầu tư. Với kinh nghiệm thực tiễn trong tư vấn và giải quyết tranh chấp đầu tư, HM&P luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc rà soát, xây dựng và tối ưu hóa hệ thống quản trị rủi ro pháp lý, từ đó góp phần phòng ngừa tranh chấp ngay từ giai đoạn đầu.

Xem thêm nội dung buổi phỏng vấn tại: Vietnam Today's Facebook & VTV's Youtube