Sự liên thông ngày càng sâu giữa các hệ thống dữ liệu quản lý nhà nước đang khiến mỗi thông tin về mã số thuế trở thành một “mắt xích” quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp và người nộp thuế. Từ thực tiễn đó, việc các địa phương, trong đó có TP.HCM, triển khai chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” không chỉ dừng lại ở việc chuẩn hóa dữ liệu thuế, mà còn hướng đến tăng cường tính minh bạch và giảm thiểu các vướng mắc phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh.
Trao đổi với Tạp chí điện tử An Ninh Mạng Việt Nam, Luật sư Điều hành Nguyễn Văn Phúc, đại diện Công ty Luật TNHH HM&P (“HM&P”), đã chia sẻ về ý nghĩa của chiến dịch, những vấn đề pháp lý cần lưu ý trong quá trình rà soát cũng như các giải pháp nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.
Nguồn: Google Images
Làm sạch mã số thuế là bước chuẩn hóa dữ liệu nền
Theo Luật sư Phúc, chiến dịch được triển khai vào thời điểm phù hợp khi Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia và xây dựng các cơ sở dữ liệu dùng chung. Dữ liệu thuế hiện không chỉ phục vụ riêng cho công tác quản lý thuế mà ngày càng được kết nối với các hệ thống về dân cư, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội, hải quan, ngân hàng và nhiều lĩnh vực quản lý khác. Vì vậy, một thông tin sai lệch có thể kéo theo những ảnh hưởng đến kê khai, hoàn thuế, thủ tục đầu tư, mở tài khoản ngân hàng, đấu thầu hoặc tiếp cận tín dụng.
Việc Thuế TP.HCM thành lập bộ phận thường trực để tiếp nhận phản ánh, tố cáo cũng cho thấy chiến dịch không chỉ hướng đến rà soát dữ liệu mà còn thiết lập cơ chế phát hiện và khắc phục những sai sót phát sinh. Luật sư Phúc nhận định:
“Một hệ thống dữ liệu chính xác đi cùng cơ chế sửa sai hiệu quả sẽ góp phần giảm rủi ro pháp lý cho người nộp thuế và củng cố tính minh bạch của môi trường đầu tư, kinh doanh.”
Bảo đảm quyền lợi người nộp thuế trong quá trình rà soát
Quá trình làm sạch dữ liệu cần phân biệt rõ trường hợp có dấu hiệu vi phạm với trường hợp thông tin chưa được cập nhật hoặc phát sinh sai sót khách quan. Trước khi đưa ra quyết định có thể ảnh hưởng đến tình trạng pháp lý của mã số thuế, việc xác minh cần được thực hiện đầy đủ và người nộp thuế cần có cơ hội giải trình, bổ sung hồ sơ hoặc thực hiện quyền khiếu nại khi có nhầm lẫn.
Đối với doanh nghiệp bị xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cần chủ động làm việc với cơ quan thuế, cung cấp tài liệu chứng minh hoạt động thực tế hoặc cập nhật lại địa chỉ theo quy định. Trường hợp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, doanh nghiệp cần rà soát các nghĩa vụ còn tồn đọng và thực hiện đầy đủ thủ tục cần thiết. Nếu cá nhân phát hiện thông tin bị sử dụng trái phép để đăng ký doanh nghiệp hoặc mã số thuế, cần kịp thời làm việc với cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế và xem xét trình báo cơ quan công an khi có dấu hiệu giả mạo.
Chủ động rà soát để hạn chế rủi ro
Từ góc độ doanh nghiệp, Luật sư Phúc khuyến nghị người nộp thuế nên chủ động kiểm tra sự thống nhất giữa thông tin đăng ký doanh nghiệp và đăng ký thuế, bao gồm địa chỉ trụ sở, người đại diện theo pháp luật và tình trạng hoạt động; đồng thời lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh hoạt động thực tế để kịp thời giải trình khi cần thiết.
Ở chiều ngược lại, cơ quan thuế cũng cần tăng cường đối chiếu với các cơ sở dữ liệu quốc gia trước khi đưa ra kết luận, tạo điều kiện để người nộp thuế giải trình và công khai quy trình, thời hạn cũng như đầu mối xử lý. Đặc biệt, khi dữ liệu ngày càng được chia sẻ giữa nhiều cơ quan, việc khai thác và sử dụng thông tin phải bảo đảm đúng mục đích, đúng thẩm quyền, đồng thời tuân thủ các yêu cầu về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin.
Kết thúc buổi trao đổi, Luật sư Phúc nhấn mạnh việc “làm sạch mã số thuế” không nên được xem là một chiến dịch ngắn hạn mà cần trở thành cơ chế cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu thường xuyên. Khi hệ thống dữ liệu được duy trì chính xác và cơ chế xử lý sai lệch được thực hiện minh bạch, hiệu quả quản lý thuế sẽ được nâng cao, đồng thời góp phần giảm thiểu vướng mắc cho người nộp thuế và tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Xem thêm: Làm sạch mã số thuế: Gỡ “điểm nghẽn” cho doanh nghiệp
