Sau gần bốn thập kỷ mở cửa thu hút đầu tư nước ngoài, Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế. Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được đánh giá là dấu mốc thể hiện tư duy mới trong thu hút đầu tư, hướng đến chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng thay vì chỉ tập trung vào quy mô vốn.
Trong buổi trao đổi với Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), Luật sư Điều hành Nguyễn Văn Phúc, đại diện Công ty Luật TNHH HM&P ("HM&P"), đã chia sẻ những góc nhìn pháp lý và chính sách xoay quanh Nghị quyết 10, đồng thời phân tích những tác động đối với nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI đang thay đổi mạnh mẽ.
Sự thay đổi này xuất phát từ cả bối cảnh trong nước và xu hướng toàn cầu.
Thu hút nhiều vốn đến thu hút đúng dòng vốn…
Theo Luật sư Phúc, Nghị quyết 10 phản ánh sự thay đổi mang tính chiến lược trong tư duy phát triển của Việt Nam. Nếu trước đây thành công thường được đánh giá qua số lượng dự án và tổng vốn FDI đăng ký, thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang chất lượng của dòng vốn, khả năng đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và đóng góp đối với năng lực cạnh tranh quốc gia.
Sự thay đổi này xuất phát từ cả bối cảnh trong nước và xu hướng toàn cầu. Những biến động của chuỗi cung ứng sau đại dịch COVID-19, sự cạnh tranh địa chính trị, yêu cầu về phát triển bền vững, chuyển đổi số và việc áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu đã khiến các ưu đãi thuế không còn là yếu tố quyết định trong cạnh tranh thu hút đầu tư. Thay vào đó, chất lượng thể chế, nguồn nhân lực, hạ tầng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang trở thành những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.
Năm chuyển dịch lớn trong tư duy thu hút đầu tư
Theo phân tích của Luật sư Phúc, Nghị quyết 10 không chỉ điều chỉnh chính sách mà còn định hình những chuyển dịch lớn trong tư duy phát triển. Trong đó nổi bật là việc chuyển từ thu hút dòng vốn sang kiến tạo năng lực quốc gia; từ ưu đãi đầu vào sang hỗ trợ dựa trên kết quả thực tế; từ lựa chọn dự án sang lựa chọn nhà đầu tư chiến lược; mở rộng trọng tâm sang nhiều dòng vốn quốc tế ngoài FDI truyền thống; đồng thời tăng cường quản trị rủi ro để bảo đảm cân bằng giữa mở cửa thị trường với yêu cầu về quốc phòng, an ninh và an ninh kinh tế. Luật sư Phúc nhận xét:
“Những chuyển dịch này cho thấy Việt Nam đang từng bước xây dựng một môi trường đầu tư trưởng thành hơn, trong đó giá trị của dự án không chỉ được đo bằng quy mô vốn mà còn bằng khả năng tạo ra tác động lan tỏa đối với đổi mới sáng tạo, phát triển chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.”
Cơ hội mới cho nhà đầu tư và doanh nghiệp Việt Nam
Nghị quyết 10 gửi đi thông điệp rõ ràng rằng Việt Nam sẽ tiếp tục chào đón các dự án có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và cam kết phát triển lâu dài. Theo đó, lợi thế cạnh tranh của nhà đầu tư sẽ không còn chủ yếu đến từ khả năng tận dụng ưu đãi, mà từ năng lực công nghệ, chiến lược nghiên cứu và phát triển (R&D), khả năng phát triển nhà cung ứng trong nước cũng như việc đáp ứng các tiêu chuẩn về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây cũng là cơ hội để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, doanh nghiệp cần đầu tư mạnh hơn vào quản trị, đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ, quản trị dữ liệu, ESG và nâng cao năng lực cạnh tranh thay vì chỉ dừng ở vai trò nhà cung ứng truyền thống.
Kết thúc buổi trao đổi, Luật sư Nguyễn Văn Phúc cho rằng giá trị cốt lõi của Nghị quyết 10 không chỉ nằm ở mục tiêu thu hút thêm các dự án FDI, mà ở việc mở ra một chu kỳ cải cách mới, trong đó chất lượng thể chế, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh sẽ trở thành nền tảng để Việt Nam thu hút các dòng vốn đầu tư thế hệ mới và phát triển bền vững trong dài hạn.
Xem thêm: Nghị quyết 10 - Bước ngoặt trong chiến lược thu hút đầu tư FDI
