- HM&P: Vietnam International Law Firm
- HM&P: Vietnam International Law Firm
- 02873080839
- https://hmplaw.vn/
Thuế
Sau hơn 5 năm thực hiện Nghị định 132/2020/NĐ-CP về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết (Nghị định 132), Bộ Tài chính đang trình Chính phủ một dự thảo nghị định mới nhằm thay thế toàn bộ nghị định hiện hành . Nếu nhìn bề ngoài, đây có thể được xem là một động thái mang tính kỹ thuật để đồng bộ với Luật Quản lý thuế 2025 và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025. Tuy nhiên, khi đi sâu vào nội dung dự thảo, có thể nhận thấy những thay đổi lần này phản ánh một xu hướng lớn hơn: Việt Nam đang từng bước chuyển từ mô hình kiểm soát giao dịch liên kết truyền thống sang mô hình quản lý rủi ro thuế dựa trên dữ liệu, đồng thời tiếp cận sâu hơn với các chuẩn mực chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển lợi nhuận (BEPS) của OECD.
Không nhiều nội dung pháp lý khiến doanh nghiệp vừa quen thuộc vừa dễ mắc sai sót như thời điểm xuất hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT). Hầu hết doanh nghiệp đều hiểu rằng bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ thì phải xuất hóa đơn. Tuy nhiên, xác định chính xác “khi nào phải xuất hóa đơn” lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
Hiện nay, hóa đơn điện tử được xem là một trong những thành công lớn nhất của quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế tại Việt Nam. Hệ thống hóa đơn điện tử không chỉ giúp cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả giám sát, chống thất thu ngân sách mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, giảm thủ tục hành chính và tăng tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.
Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và các mô hình kinh doanh xuyên biên giới đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với công tác quản lý thuế. Trong khi đó, yêu cầu cải thiện môi trường đầu tư, bảo vệ quyền tài sản và bảo đảm quyền riêng tư của người dân ngày càng được đặt ra cao hơn. Điều này khiến quản lý thuế hiện đại không còn đơn thuần là bài toán thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước mà đã trở thành một phần của chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Khu vực hộ kinh doanh đang trở thành trọng tâm điều chỉnh chính sách trong tiến trình hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế tại Việt Nam. Khu vực này có số lượng chủ thể lớn, phân bố rộng, đóng góp đáng kể vào lưu thông hàng hóa và dịch vụ, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức trong quản lý thuế. Những thay đổi gần đây, bao gồm việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế lên khoảng 1 tỉ đồng/năm và việc không còn áp dụng cơ chế thuế khoán theo phương thức truyền thống, cho thấy định hướng chuyển dịch sang một mô hình quản lý minh bạch hơn, dựa trên dữ liệu và nghĩa vụ tự kê khai của người nộp thuế.
Chế độ thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN) và Thuế Thu nhập Cá nhân (TNCN) áp dụng cho các hoạt động tổ chức lại doanh nghiệp tại Việt Nam, bao gồm sáp nhập, hợp nhất, chia tách, và chuyển đổi loại hình. Vấn đề thuế trong các giao dịch M&A là một thách thức không nhỏ với các doanh nghiệp dù đứng ở vị thế bên bán hay bên mua.
Giao dịch “chuyển nhượng nhà xưởng trong khu công nghiệp” trong đa số trường hợp bị cơ quan thuế coi là thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, ngay cả khi hợp đồng ghi nhận “chỉ chuyển nhượng nhà xưởng” – Tài sản gắn liền với đất mà không ghi nhận giao dịch là chuyển nhượng nhà/công trình gắn liền với đất hoặc tài sản gắn liền với đất. Việc này cho thấy, giao dịch này vẫn chưa được hiểu và thống nhất trong cách thực hiện giữa các bên có liên quan vô hình trung đã tạo nên những rủi ro cho doanh nghiệp trong quá trình chuyển nhượng.
Bức tranh thuế đối với dịch vụ điện toán đám mây (cloud computing) cung cấp xuyên biên giới đang thay đổi mạnh mẽ tại Việt Nam. Từ giữa năm 2025, Việt Nam đã chuyển hướng rõ rệt sang nguyên tắc đánh thuế theo nơi tiêu dùng, đồng thời tăng cường quản lý với các dịch vụ số thông qua hai cơ chế: (1) Nhà cung cấp nước ngoài tự đăng ký – kê khai – nộp thuế trực tiếp trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế; và (2) khấu trừ, nộp thay bởi bên mua, nền tảng số hoặc tổ chức trung gian thanh toán tại Việt Nam.
Thanh tra thuế là hoạt động đánh giá sự tuân thủ quy định pháp luật về thuế của người nộp thuế, giúp cơ quan thuế xác định hành vi vi phạm. Đây là trách nhiệm bắt buộc của doanh nghiệp, vì thế việc khắc phục sai sót về hồ sơ, hóa đơn và kê khai thuế không chỉ giúp tránh bị truy thu, phạt mà còn nâng cao uy tín, ổn định hoạt động kinh doanh. Khi tiến hành thanh tra thuế tại doanh nghiệp, cơ quan quản lý đã chỉ ra hàng loạt sai sót phổ biến đối với các loại thuế như Thuế Giá trị gia tăng (GTGT), Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN), Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế nhà thầu. Những lỗi thường gặp như kê khai hóa đơn không hợp lệ, chi phí không được trừ, không khấu trừ thuế phải nộp và nhiều sai sót khác, dẫn tới truy thu thuế lớn cùng phạt tiền. Trong bài viết này chúng tôi sẽ làm rõ các sai sót này, đồng thời đề xuất khuyến nghị giúp doanh nghiệp khắc phục và phòng tránh các lỗi tương tự trong hoạt động kinh doanh.
Hoạt động tách doanh nghiệp kéo theo hàng loạt thủ tục và vướng mắc về thuế, từ thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho đến việc xử lý chuyển lỗ, chi phí lãi vay… Vụ việc Vinpearl tách Vinpearl Cửa Hội thành một doanh nghiệp độc lập là một ví dụ điển hình cho thấy những vướng mắc phức tạp về thuế cần tháo gỡ khi tiến hành hoạt động này.
Theo quy định doanh nghiệp có trách nhiệm khai và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thay cho NLĐ đối với khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công mà doanh nghiệp chi trả. Do đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng để tuân thủ Luật Thuế TNCN sửa đổi 2025 đã được thông qua ngày 10/12/2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 (Luật Thuế TNCN sửa đổi). Riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú thì được áp dụng từ kỳ tính thuế ngay đầu năm 2026. Trong phạm vi bài viết, chúng tôi chia sẻ một số nội dung sửa đổi đáng chú ý của Luật này có ảnh hưởng tới hoạt động của doanh nghiệp và một số giải pháp cần thực hiện để tuân thủ tốt khung pháp lý đã được điều chỉnh này.
Theo quy định của Luật Quản lý thuế, trước khi nộp hồ sơ giải thể, doanh nghiệp phải được cơ quan thuế ban hành thông báo xác nhận doanh nghiệp đã thực hiện các thủ tục về thuế và hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo quy định. Thực tế thực hiện, doanh nghiệp vẫn gặp không ít khó khăn khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành thủ tục này. Trong một số trường hợp cơ quan thuế triển khai thực hiện công tác kiểm tra thuế tại trụ sở của doanh nghiệp tại thời điểm đang làm thủ tục giải thể. Đây là một trong những nguyên dân dẫn đến chậm trễ các thủ tục giải thể doanh nghiệp tại cơ quan đăng ký kinh doanh.
-
-
